65 lat temu Polska i NRD podpisały pierwszy polsko-niemiecki układ graniczny

2015-07-06, 08:53  Polska Agencja Prasowa

6 lipca 1950 roku w domu kultury w Zgorzelcu premierzy: Józef Cyrankiewicz i Otto Grotewohl podpisali "Układ o wytyczeniu ustalonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy państwowej" - prawną regulację granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej. Był to pierwszy w historii polsko-niemiecki układ graniczny.

Konieczność prawnego uregulowania granicy polsko-niemieckiej wynika z ustaleń konferencji mocarstw w Poczdamie - wtedy to przyznano Polsce tereny sięgające po Odrę i Nysę Łużycką. Szczegółowy jej przebieg miał zostać wytyczony na odrębnej konferencji międzynarodowej, do której jednak nie doszło ze względu na zaostrzenie się sytuacji politycznej. Chcąc uniknąć tymczasowości w sprawie tak istotnej, władze PRL podjęły negocjacje dyplomatyczne z Niemiecką Republiką Demokratyczną w celu ustalenia ostatecznego przebiegu granicy między oboma państwami.

W latach 1945-1949 kilkukrotnie dochodziło do przesunięcia polskiej granicy zachodniej. Jesienią 1945 roku przyznane pierwotnie Polsce miejscowości Altwarp i Rieth leżące nad Zalewem Szczecińskim i jeziorem Nowowarpieńskim zostały przekazane stronie niemieckiej w zamian za leżące na zachód od Szczecina Stolec i Buk oraz Bobolin, Barnisław, Pargowo oraz drogę prowadzącą do Kołbaskowa. Podobne korekty miały miejsce w 1949 roku, a poprawki graniczne dotyczyły również południowej części granicy.

Polsko-niemieckie negocjacje toczyły się w nerwowej atmosferze - część wschodnio-niemieckich polityków sprzeciwiało się uznaniu granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej za ostateczną. Max Fechner, minister sprawiedliwości NRD w latach 1949-1953, był zdania, że "granica wschodnia ma charakter prowizoryczny i może być ustalona ostatecznie dopiero na pokojowej konferencji z udziałem wszystkich mocarstw" i zapowiadał "sprzeciw wobec jakiejkolwiek próby terytorialnej redukcji Niemiec". Ponieważ jednak rokowania między Polską a Niemcami Wschodnimi odbywały się pod politycznym nadzorem ZSRR, jakiekolwiek różnice zdań nie mogły wpłynąć na publiczny wizerunek obozu komunistycznego. Główne warunki układu nie podlegały dyskusji, stronom pozostawiono wolną rękę jedynie w kwestiach szczegółowych, np. ujęcia wody pitnej dla Świnoujścia czy regulacji żeglugi na Zalewie Szczecińskim.

6 lipca 1950 roku premierzy i ministrowie spraw zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej i Niemieckiej Republiki Demokratycznej podpisali w Zgorzelcu "Układ o wytyczeniu ustalonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy państwowej". Ze strony polskiej podpisy pod układem złożyli Józef Cyrankiewicz i Stefan Wierbłowski, stronę niemiecką reprezentowali Otto Grotewohl i Georg Gertinger.

"Pragnąc dać wyraz woli utrwalenia pokoju powszechnego i chcąc przyczynić się do wielkiego dzieła zgodnej współpracy miłujących pokój narodów" - głosi dokument. Rzeczpospolita Polska i Niemiecka Republika Demokratyczna uznały, iż "ustalona i istniejąca granica biegnąca od Morza Bałtyckiego wzdłuż linii na zachód od miejscowości Świnoujście i dalej wzdłuż rzeki Odry do miejsca, gdzie wpada Nysa Łużycka oraz wzdłuż Nysy Łużyckiej do granicy czesko-słowackiej, stanowi granicę państwową między Polską a Niemcami".

Izba Ludowa, pełniąca rolę parlamentu NRD, ratyfikowała układ jeszcze tego samego dnia - przy wtórze długotrwałych oklasków i hymnów państwowych obu krajów. Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Bolesław Bierut podpisał traktat 25 listopada 1950 roku.

Układ zgorzelecki był pierwszym krokiem na drodze do uznania przez oba państwa niemieckie polskiej granicy zachodniej. Kolejny uczyniono w grudniu 1970 roku, gdy Niemcy Zachodnie uznały istnienie granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej, a traktat "O podstawach normalizacji stosunków" między RFN i PRL podpisali wówczas kanclerz RFN Willy Brandt i premier Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej Józef Cyrankiewicz, który w 1950 roku w Zgorzelcu podpisywał umowę z Niemiecką Republika Demokratyczną. (PAP)

Kraj i świat

Prezydent powołał Marcina Kierwińskiego na ministra  członka Rady Ministrów

Prezydent powołał Marcina Kierwińskiego na ministra – członka Rady Ministrów

2024-09-26, 14:34
Szef MON: Zwiększyła się presja na granicę polsko-białoruską. Sytuacja jest poważna

Szef MON: Zwiększyła się presja na granicę polsko-białoruską. Sytuacja jest poważna

2024-09-26, 13:39
Kraje Unii Europejskiej, w tym Polska, są za złagodzeniem ochrony wilków

Kraje Unii Europejskiej, w tym Polska, są za złagodzeniem ochrony wilków

2024-09-26, 11:18
Putin grozi użyciem broni jądrowej nawet w przypadku ataku konwencjonalnego

Putin grozi użyciem broni jądrowej nawet w przypadku ataku konwencjonalnego

2024-09-25, 20:36
Tusk: Zniszczonych lokali prawdopodobnie dziesięciokrotnie mniej, niż w 1997 roku

Tusk: Zniszczonych lokali prawdopodobnie dziesięciokrotnie mniej, niż w 1997 roku

2024-09-25, 19:31
Zmasowane naloty Izraela w Libanie. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zabiera głos

Zmasowane naloty Izraela w Libanie. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zabiera głos

2024-09-25, 18:38
Premier: Nie zostawimy mieszkańców terenów popowodziowych z ich problemami

Premier: Nie zostawimy mieszkańców terenów popowodziowych z ich problemami

2024-09-25, 11:34
Operatorzy od dziś mają obowiązek blokowania połączeń telefonicznych od oszustów

Operatorzy od dziś mają obowiązek blokowania połączeń telefonicznych od oszustów

2024-09-25, 08:49
Rząd przyjął projekt ustawy o usuwaniu skutków powodzi. Zawarto w nim szereg zasiłków

Rząd przyjął projekt ustawy o usuwaniu skutków powodzi. Zawarto w nim szereg zasiłków

2024-09-24, 20:00
Premier: Chcemy przeznaczyć 23 mld zł na pomoc w trakcie powodzi oraz plan odbudowy

Premier: Chcemy przeznaczyć 23 mld zł na pomoc w trakcie powodzi oraz plan odbudowy

2024-09-24, 13:22
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę