Bazylika Grobu Pańskiego w Jerozolimie, https://www.flickr.com/photos/jlascar/10350972756/in/set-72157636698118263/, lic. CC BY 2.0, Wikipedia
W Wielką Sobotę wierni nawiedzają groby pańskie, rozważając mękę i śmierć Chrystusa i jego zstąpienie do otchłani, oczekując na zmartwychwstanie. Zgodnie z polską tradycją święcone są pokarmy na stół wielkanocny. Po zmroku celebrowana jest Wigilia Paschalna – najważniejsza liturgia w roku.
W Wielką Sobotę Kościół katolicki nie celebruje Mszy świętej. Komunii świętej można udzielać tylko w formie wiatyku, czyli umierającym na drogę do wieczności. Tego dnia nie sprawuje się również ślubów ani innych sakramentów, z wyjątkiem spowiedzi i sakramentu namaszczenia chorych.
Jest to czas ciszy, milczenia, zadumy i oczekiwania na zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Wierni odwiedzają Groby Pańskie w kościołach, gdzie wystawiony jest Najświętszy Sakrament przysłonięty białą zasłoną. Jest to czas rozważania męki i śmierci Chrystusa i jego zstąpienia do otchłani.
Święconka – nawiązanie do tradycji przedchrześcijańskiej W starożytnej liturgii na ten dzień czytamy: „Bóg umarł w ciele, a poruszył otchłań. Idzie, aby odnaleźć pierwszego człowieka. (…) Sen mej śmierci wywiedzie cię ze snu Otchłani. Cios zadany Mi włócznią złamał włócznię skierowaną przeciw tobie”.
Zwyczaj nawiedzania grobów w świątyniach nawiązuje do sceny w Nowym Testamencie, kiedy do grobu Jezusa przyszły niewiasty chcące namaścić Jego ciało, a następnie przybyli apostołowie Piotr i Jan.
W Polsce w kościołach odbywa się święcenie pokarmów na stół wielkanocny. Jednym z obowiązkowych elementów jest chleb – symbol Ciała Chrystusa, jajko – odradzającego się życia i sól – symbol prostoty życia. Do święconki wkłada się także wędliny, chrzan, a nawet ciasto.
Zwyczaj świecenia pokarmów sięga XIII wieku. Wywodzi się z pogańskiej tradycji przedchrześcijańskiej, kiedy Słowianie świętowali nadejście wiosny, czyli odrodzenie się życia, i ozdabiali jajka.
Liturgia Paschalna – czym jest?
W Wielką Sobotę po zmierzchu w Kościele odbywa się najważniejsza liturgia w roku nazywana Wigilią Paschalną, która należy już do uroczystości niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego.
Zgodnie z tradycją ta noc jest nazywana „czuwaniem na cześć Pana”. Tak jak Żydzi przez całą noc czuwali, oczekując przyjścia Pana mającego ich wybawić z niewoli faraona, tak chrześcijanie oczekują zmartwychwstania Chrystusa, który skruszywszy więzy śmierci, jako zwycięzca wyszedł z otchłani, ofiarowując człowiekowi wyzwolenie z grzechów i śmierci wiecznej.
Liturgia Wigilii Paschalnej składa się z czterech części. Pierwszą jest liturgia światła, która rozpoczyna się przed świątynią od obrzędu poświęcenia ognia i paschału – woskowej świecy symbolizującej Chrystusa Zmartwychwstałego „Światłość Świata”.
Kapłan na paschale żłobi rylcem krzyż, a nad nim grecką literę alfa, pod krzyżem literę omega, a na czterech polach między ramionami krzyża cyfry bieżącego roku. Jednocześnie głośno i wyraźnie mówi: „Chrystus wczoraj i dziś. Początek i koniec. Alfa i omega. Do Niego należy czas i wieczność. Jemu chwała i panowanie”.
Następnie procesja wchodzi do ciemnego kościoła. Na przedzie wnoszony jest paschał. Podobnie jak synowie Izraela nocą szli za przewodem słupa ognia, tak chrześcijanie idą w ślady Zmartwychwstałego Chrystusa. Światło od świecy paschalnej stopniowo rozszerza się na świece trzymane przez wiernych. Po czym śpiewa się Exultet – orędzie paschalne. Jest to starożytny hymn, w czasie którego wielbi się wspaniałość Bożego dzieła odkupienia świata – od grzechu Adama aż do zbawienia, które dokonało się w Chrystusie.
W Exultecie kilka razy powtarza się zdanie „Jest to ta sama noc” [w której niegdyś Izraelitów Bóg wywiódł z Egiptu]. Kościół pokazuje w ten sposób, że tajemnica Zmartwychwstania Chrystusa nie jest wspominaniem pewnej historii, ale jej aktualizacją, czyli że dokonuje się tu i teraz.
Czas, kiedy dorośli przystępują do chrztu
Zgodnie z mszałem rzymskim druga część Wigilii Paschalnej – liturgia słowa składa się z dziewięciu czytań, przeplatanych psalmami i modlitwą. Pierwsze siedem czytań pochodzi ze Starego Testamentu i przypomina ważne momenty w całej historii zbawienia – począwszy od opisu stworzenia świata poprzez zachowanie Abrahama, od którego Bóg zażądał ofiary z syna, oraz przejście przez Morze Czerwone. Z kolei o miłości Boga, zawarciu przymierza i skuteczności słowa Bożego mówią fragmenty z Księgi Proroka Izajasza. Cykl czytań starotestamentowych kończy się Bożą obietnicą oczyszczenia i przemiany człowieka.
Trzecia część wigilii paschalnej to liturgia chrzcielna. Po litanii do wszystkich świętych celebrans poświęca wodę chrzcielną – poprzez włożenie paschału do naczynia z wodą, po czym wierni odnawiają swoje przyrzeczeniach chrzcielne, wyrzekając się szatana i wszystkiego, co prowadzi do zła oraz wyznając wiarę w Chrystusa. W tradycji Kościoła w tym czasie dorośli przystępowali do sakramentu chrztu świętego.
W czasie liturgii chrzcielnej kapłan kropi wiernych poświęconą wodą.
Sprawowanie Eucharystii stanowi czwartą część Wigilii Paschalnej i jednocześnie jej szczyt. Jest ona celebracją ofiary męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa.
Na kilkudziesięciu kilometrach przy granicy z Białorusią powstanie tzw. strefa buforowa; będzie sięgać 200 metrów od granicy, w niektórych miejscach będzie… Czytaj dalej »
W wyborach do Parlamentu Europejskiego - według oficjalnych danych, które PKW przedstawiła w poniedziałek - Koalicja Obywatelska zdobyła 37,06 proc. głosów… Czytaj dalej »
Koalicja Obywatelska wybory do Parlamentu Europejskiego wygrała w ośmiu okręgach. W pozostałych pięciu najwięcej głosów zdobyło PiS - wynika z sondażu… Czytaj dalej »
Prezydent Francji poinformował w niedzielę, że rozwiązuje Zgromadzenie Narodowe i wyznacza przedterminowe wybory parlamentarne; pierwsza tura odbędzie się… Czytaj dalej »
Polska Agencja Prasowa/Agnieszka Marszał, Marcin Glapiak2024-06-09, 21:07
Koalicja Obywatelska zdobyła 21 mandatów w Parlamencie Europejskim, PiS - 19, Konfederacja - sześć, Trzecia Droga (PSL i Polska 2050) - cztery, a Lewica -… Czytaj dalej »
Frekwencja w wyborach do Parlamentu Europejskiego na godz. 17:00 wyniosła 28,2 proc. - przekazał szef PKW Sylwester Marciniak. Jak dodał, oznacza to, że do… Czytaj dalej »
Czeska policja poinformowała w niedzielę o ujęciu osoby podejrzanej o możliwość popełnienia „szczególnie poważnego przestępstwa”. Nieoficjalnie mowa… Czytaj dalej »
W drodze na pogranicze polsko-białoruskie jest delegacja z komendantem głównym policji i prokuratorem krajowym. Wizyta ma związek z ostatnimi atakami na polskich… Czytaj dalej »
Policjanci zatrzymali po pościgu kuriera, który od granicy z Białorusią przewoził samochodem ośmiu nielegalnych migrantów. Kierowca uciekał przed kontrolą… Czytaj dalej »
Wierzę w to głęboko, że Rzeczpospolita tę sprawę wyjaśni, a sprawcy tej zbrodni zostaną zatrzymani i w sposób należyty ukarani - powiedział w piątek… Czytaj dalej »
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności
Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione. Rozumiem i wchodzę na stronę