W Bałdach na Mazurach otwarto stację radioastronomiczną systemu LOFAR
W Bałdach pod Olsztynem uruchomiono w piątek pierwszą w Polsce stację radioastronomiczną należącą do europejskiego systemu LOFAR. Ten system to wieloantenowy radioteleskop, który ma pomóc naukowcom poznać odległe zakątki Wszechświata.
Stacja zbudowana w mazurskiej wsi Bałdy jest najbardziej na wschód wysuniętą częścią międzynarodowego systemu LOFAR, skonstruowanego przez holenderską agencję ASTRON. Składa się on obecnie z 50 stacji, czyli zespołów anten odbierających promieniowanie radiowe. Są one zlokalizowane w różnych krajach i połączone szybkim łączem internetowym. Dane zbiera od nich i opracowuje "superkomputer" w centrum zarządzania siecią w Groningen w Holandii.
Według naukowców taki system umożliwia obserwacje na bardzo niskich częstotliwościach, w zakresie słabo dotąd zbadanym przez radioastronomów. Ma kilkadziesiąt razy lepszą czułość i zdolność rozdzielczą niż największe z wykorzystywanych dotychczas radioteleskopów. Ułatwi nie tylko badanie obiektów z najdalszych zakątków Wszechświata, ale też monitorowanie środowiska kosmicznego w otoczeniu Ziemi. Anteny mogą być wykorzystywane do eksperymentów użytkowych z zakresu fizyki gleby, geofizyki czy nawigacji satelitarnej.
Stacja w Bałdach składa się z 96 zespołów anten radiowych LBA odbierających sygnały na częstotliwości 30-80 MHZ i takiej samej liczby anten HBA prowadzących obserwacje w zakresie 80-240 MHZ. Jak powiedział PAP prof. Andrzej Krankowski z Centrum Diagnostyki Radiowej Środowiska Kosmicznego na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim, po raz pierwszy w historii systemu LOFAR anteny były montowane na miejscu, a nie w fabryce. Dzięki temu łatwiej było przetransportować te urządzenia w częściach z Holandii.
Mazurska stacja jest pierwszą z trzech, które powstaną w Polsce. Pozostałe będą zlokalizowane w Borowcu niedaleko Poznania oraz w Łazach k. Bochni. Cała inwestycja powinna być gotowa na początku listopada. Za polską część projektu odpowiada konsorcjum POLFAR, powołane przez dziewięć ośrodków naukowych. Prace w Bałdach koordynuje Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, w Łazach - Uniwersytet Jagielloński, a w Borowcu - Centrum Badań Kosmicznych PAN.
Sfinansowanie polskiego udziału w międzynarodowym projekcie było jednym z największych grantów naukowo-badawczych przyznanym w ostatnich latach na dużą infrastrukturę badawczą. Ministerstwo Nauki przeznaczyło na ten cel ponad 25 mln zł.(PAP)
Zobacz także
Naukowiec z UMK zaangażowany w odkrycie fal grawitacyjnych
2016-02-12, 19:13Naukowiec z Torunia miał swój wkład w jedno z największych odkryć nauki ostatnich lat. Doktor Kazimierz Borkowski emerytowany pracownik Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu był zaangażowany w historyczne odkrycie… Czytaj dalej »
Co mogą służby specjalne - nowe zasady wchodzą w życie
2016-02-08, 10:52W niedzielę weszły w życie nowe przepisy dotyczące pobierania przez służby specjalne danych telekomunikacyjnych, internetowych i pocztowych oraz prowadzenia kontroli operacyjnej. Nowelizacja zasad inwigilacji jest wykonaniem wyroku Trybunału… Czytaj dalej »
Naukowcy szykują mapę zaśmieconego światłem nieba
2016-02-06, 11:58Światłem zanieczyszczone jest nawet 96,8 proc. nieba nad Polską, co w konsekwencji może wywoływać zaburzenia snu, nastroju i metabolizmu. Dzięki interaktywnym mapom, które powstają w CBK PAN, każdy dowie się, jak bardzo zanieczyszczone… Czytaj dalej »
Aplikacja umożliwi zwiedzanie Muzeum Stutthof śladem jednego z więźniów
2016-02-01, 16:26Pracownicy Muzeum Stutthof z pomocą inżynierów z Politechniki Gdańskiej stworzyli aplikację, dzięki której b. obóz koncentracyjny można będzie zwiedzać śladem jednego z więźniów. Bohaterem mobilnej opowieści będzie 99-letni… Czytaj dalej »
PKO BP wdraża nowe płatności zbliżeniowe, UKNF: zabezpieczcie telefony
2016-01-31, 16:40PKO BP udostępnił mobilne płatności zbliżeniowe Visa oparte o chmurę i technologię HCE. Każdy kto zdecyduje się na takie rozwiązanie, powinien zadbać o bezpieczeństwo swojego telefonu w kontekście zastosowania systemów przeciwdziałających… Czytaj dalej »