Ruszył system Academica - Biblioteka Narodowa otworzyła swoje magazyny
Już pół miliona publikacji naukowych udostępnia Biblioteka Narodowa użytkownikom bibliotek z całego kraju w systemie Academica. Ten nowatorski na skalę światową system wirtualnych wypożyczeń uruchomiła w czwartek szefowa resortu kultury Małgorzata Omilanowska.
Dawniej użytkownicy biblioteki, którzy chcieli skorzystać z publikacji dostępnych tylko w innej jednostce, mogli liczyć jedynie na tradycyjny system wypożyczeń międzybibliotecznych. Publikacje w formie drukowanej przesyłano wtedy pocztą z jednej biblioteki do innej, co - jeśli egzemplarz był dostępny - zwykle trwało np. kilka dni. Teraz, dzięki systemowi Academica, system takich międzybibliotecznych wypożyczeń zyskał elektroniczny wymiar. Dzięki temu książki czy czasopisma w cyfrowej formie mogą błyskawicznie trafić z Biblioteki Narodowej do wybranej biblioteki naukowej na terenie kraju.
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Małgorzata Omilanowska po uroczystym otwarciu systemu podkreślała w rozmowie z dziennikarzami, że to jedyny tak działający system na świecie. "Ale myślę, że wkrótce znajdą się naśladownicy" - przyznała.
Na razie w ramach Academiki udostępnianych jest ok. pół miliona publikacji ze wszystkich dziedzin, a każdego dnia baza ta się powiększa. Użytkownicy zyskują dostęp m.in. do objętych prawami autorskimi monografii, podręczników, skryptów, artykułów oraz całych numerów czasopism naukowych.
Z systemu może korzystać bezpłatnie każda biblioteka publiczna w kraju. "Jedynym kosztem bibliotek uczestniczących w projekcie jest zakup komputera, za pomocą którego odbywa się dostęp do zbiorów" - zaznaczył dyrektor Biblioteki Narodowej dr Tomasz Makowski.
W swoim przemówieniu Omilanowska zaznaczyła, że jako naukowiec wielokrotnie mierzyła się z problemem niedostępności literatury naukowej. "Wiem, jak cierpieli moi studenci, kiedy okazywało się, że po jeden artykuł czy książkę potrzebną do pracy magisterskiej muszą jechać (z Gdańska - PAP) do Warszawy albo muszą czekać na przysłanie książki z wypożyczalni międzybibliotecznej" - stwierdziła minister. Dodała, że nie wszystkie książki mogły podróżować po Polsce, a przesyłanie ich prowadziło do szybszego niszczenia.
Tymczasem Makowski w rozmowie z PAP dodał, że dzięki Academice każdy będzie mógł przyjść do wybranej biblioteki i przeczytać właściwie każdą publikację. "Jeśli nawet jakiejś książki nie ma w naszym zbiorze, następnego dnia może być zeskanowana. Każdego dnia w BN skanuje się 2 tys. książek, więc zrealizowanie zamówienia nie będzie trudne" - powiedział. Według niego naukowcy często z braku dostępu do literatury rezygnowali z przeprowadzenia badań porównawczych. "Dzisiaj nikt nie będzie mógł się wytłumaczyć, że nie dotarł do jakiejś książki czy czasopisma, bo wszystko w Academice będzie dostępne" - podkreślał dyrektor.
Omilanowska podkreśliła, że dostęp do zasobów BN ma pewne ograniczenia, które wynikają z faktu, że udostępniane teksty są objęte prawami autorskimi. "Mogą więc być udostępniane wyłącznie w taki sposób, w jaki może działać wypożyczalnia papierowa" - powiedziała. Przypomniała, że BN ma prawo do dwóch egzemplarzy każdej książki. Z tego też względu Academica umożliwia oglądanie treści pojedynczej książki jedynie na dwóch komputerach jednocześnie. "Nie możemy powiększyć liczby egzemplarzy dostępnych w Polsce względem tych, które posiadamy" - wyjaśniła i dodała, że chodzi tu o tytuły objęte prawami autorskimi. Academica nie będzie dawała użytkownikowi sporych możliwości kopiowania przeglądanych treści. W czasie jednej sesji będzie można wydrukować maksymalnie 2 strony.
"Dziś uruchamiamy serwis, który pozwoli nam powiedzieć w sposób otwarty, jasny, bezpośredni: otwieramy magazyny" - powiedział Tomasz Makowski. Wyjaśnił, że już wcześniej BN - dzięki cyfrowej bibliotece Polona - otworzyła zasoby, które nie polegają prawu autorskiemu. "Teraz dzięki Academice możemy powiedzieć, że otwieramy magazyny dla zbiorów objętych prawem autorskim" - zaznaczył.
Projekt Cyfrowej Wypożyczalni Publikacji Naukowych Academica jest realizowany pod auspicjami Fundacji na rzecz Nauki Polskiej przez Bibliotekę Narodową oraz Naukową i Akademicką Sieć Komputerową i finansowany jest w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. (PAP)
Zobacz także

Nobel z fizyki dla badaczy neutrin
2015-10-06, 18:16Takaaki Kajita i Arthur B. McDonald zdobyli tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za odkrycie oscylacji neutrin, co dowodzi, że te cząstki elementarne mają masę - ogłosił we wtorek w Sztokholmie Komitet Noblowski. Czytaj dalej »
Medyczny Nobel 2015 za leki na choroby pasożytnicze
2015-10-06, 18:15William C. Campbell i Satoshi Omura za odkrycia dotyczące nowej metody leczenia zakażeń wywołanych przez pasożytnicze nicienie, oraz Youyou Tu za odkrycia dotyczące nowych sposobów leczenia malarii - otrzymali Nobla 2015 w dziedzinie… Czytaj dalej »
Hakerzy wykradli dane 15 mln klientów T-Mobile
2015-10-02, 13:03Hakerzy ukradli w USA dane ok. 15 milionów klientów i potencjalnych klientów operatora telefonii komórkowej T-Mobile (filii niemieckiego Telekomu). Są to takie informacje jak adresy, daty urodzenia i numery ubezpieczenia społecznego… Czytaj dalej »
Naukowiec-pasjonat z Bydgoszczy laureatem nagrody "15-stu kreatywnych w nauce"
2015-09-30, 16:15Określa DNA drzew. Doktor Artur Dzialuk - naukowiec-pasjonat z Bydgoszczy zdobył nagrodę '15-stu kreatywnych w nauce', przyznawaną przez magazyn BRIEF. Czytaj dalej »
Dzięki nowym technologiom Konkurs Chopinowski dotrze tam, gdzie jest internet
2015-09-30, 10:56Wystarczy dostęp do sieci i będzie można wysłuchać na żywo wszystkich koncertów Konkursu Chopinowskiego, głosować i prowadzić dyskusje. 'Chcemy dotrzeć do melomanów na całym świecie' - mówi PAP dyrektor Narodowego Instytutu… Czytaj dalej »