Ekspert: polscy inżynierowie kosmiczni są praktycznie wszędzie. Wyrobili sobie markę
Polscy inżynierowie kosmiczni biorą udział w większości ważnych misji Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i w kilku istotnych misjach NASA i misjach chińskich – mówi dr hab. inż. Piotr Orleański z Centrum Badań Kosmicznych PAN.
Zastępca dyrektora ds. rozwoju technologii w Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk dr hab. inż. Piotr Orleański powiedział, że polscy eksperci w zakresie budowania instrumentów wysyłanych w kosmos, w tym także przygotowywania ich oprogramowania, są na świecie wszechobecni. Włączając misje realizowane obecnie, uczestniczyli w blisko stu różnych misjach satelitarnych.
– Nasi inżynierowie biorą udział w większości ważnych misji ESA i w kilku istotnych misjach NASA, chińskich, a w przeszłości – hinduskich i rosyjskich – wskazał. – Jesteśmy w większości tych misji i w większości punktów w Układzie Słonecznym, gdzie można docelowo wysłać satelitę – dodał. Orleański powiedział, że urządzenia wykonane przez Polaków i stanowiące część satelitów obserwują Słońce, Merkurego, Wenus, Marsa, Ziemię i Księżyc, a także dalsze regiony kosmosu.
Według szacunków eksperta w naszym kraju jest kilkuset inżynierów zajmujących się takim zagadnieniem. Więcej niż połowa z nich jest związana z firmami komercyjnymi. – I coraz więcej osób przechodzi do tego sektora ze względu na konkurencyjne wynagrodzenia – podkreślił. W jego oceanie polscy inżynierowie wyrobili sobie markę na świecie i są zapraszani do licznych przedsięwzięć.
Wśród ok. 20 instytucji naukowych działających w tej dziedzinie są m.in. CBK PAN, Centrum Astronomiczne Mikołaja Kopernika PAN, uniwersytety Warszawski, UJ i Wrocławski, a także związane z nimi obserwatoria, i Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ).
Porażka przerodziła się w sukces
Ekspert, zapytany o przedsięwzięcie, które było dla niego najbardziej satysfakcjonujące, wskazał misję Herschel, mimo że w czasie jej trwania zepsuło się urządzenie zbudowane przez jego zespół. Misja Kosmicznego Teleskopu Herschela była jednym z najtrudniejszych technologicznie przedsięwzięciem Europejskiej Agencji Kosmicznej, realizowanym z myślą o obserwacjach obiektów promieniujących w zakresie bardzo dalekiej podczerwieni. Teleskop funkcjonował w latach 2009–2013.
– Była to trudna technicznie misja, bo wymagała chłodzenia detektorów – jednych z kluczowych urządzeń pomiarowych dla całej misji – do bardzo niskiej temperatury. Po kilku miesiącach pracy na orbicie, półtora miliona kilometrów od Ziemi, główny instrument misji przestał działać. Jeden z systemów zasilania instrumentu uległ awarii – opisał inżynier.
Takie urządzenia są zdublowane, ale włączenie egzemplarza zapasowego wymaga przeprowadzenia dokładnej analizy awarii i zagwarantowania, że usterka nie powtórzy się w egzemplarzu zapasowym.
– W ciągu pięciu miesięcy wykonaliśmy analizy i symulacje awarii, a także zaproponowaliśmy zmiany w oprogramowaniu gwarantujące, że awaria nie powinna się powtórzyć. Po czym zaktualizowaliśmy oprogramowanie w zapasowym urządzeniu i je uruchomiliśmy. Działało bezawaryjnie przez kilka lat, aż do wyczerpania się zapasów nadciekłego helu na satelicie i tym samym do końca trwania misji – powiedział dr Orleański.
W jego ocenie ta chwilowa porażka przerodziła się w sukces. – Nigdy nasz zespół nie miał tylu nowych propozycji udziału w nowych misjach jak po tym wydarzeniu – podkreślił.
Eksperymenty w kosmosie coraz częściej komercyjne
Doktor hab. inż. Orleański uczestniczył w budowie co najmniej 20 wystrzelonych w kosmos urządzeń – od kamer obserwujących ziemię po teleskopy i spektrometry. Według Orlańskiego eksperymentowanie w kosmosie jest obecnie ograniczone głównie przez możliwości jego finansowania. Z drugiej strony rozpędu nabierają przedsięwzięcia komercyjne.
Eksperta cieszy także to, że resort edukacji i nauki dodał technologie kosmiczne do dziedzin nauk inżynieryjno-technicznych. W ramach rozporządzenia MEiN jest teraz dyscyplina Automatyka, Elektronika, Elektrotechnika i Technologie Kosmiczne. Zdaniem eksperta umożliwi to rozwój tej specjalności, a np. CBK PAN będzie mogło nadawać doktoraty i habilitacje w dziedzinie technologii kosmicznych, co jest dobrym prognostykiem.
Zobacz także
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-03-24_167969424010.jpg)
Naukowcy: pora dnia i rytm dobowy mają znaczenie w diagnozie i leczeniu raka
2023-03-25, 13:45Rytm dobowy, któremu podlega organizm reguluje nie tylko rytm snu; może również wpływać na rozwój, diagnozę i leczenie raka - wynika z artykułu opublikowanego na łamach „Trends in Cell Biology”. Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-03-16_167898561911.jpg)
Nakielska szkoła żeglugi pod opieką Ministerstwa Infrastruktury [zdjęcia, wideo]
2023-03-16, 19:30Od 1 kwietnia Zespół Szkół Żeglugi Śródlądowej w Nakle nad Notecią przechodzi pod skrzydła ministerstwa infrastruktury. Porozumienie w tej sprawie podpisali szef resortu, minister Andrzej Adamczyk i starosta nakielski Tadeusz So… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-02-21_167700857810.jpg)
Prof. Górski: Światowy Kongres Kopernikański był inspirującym wydarzeniem
2023-02-21, 20:43- Zabiegaliśmy mocno o to, aby Kongres miał miejsce w Toruniu i z radością możemy potwierdzić, że podołaliśmy temu wyzwaniu - uważa prezydent Torunia Michał Zaleski. Jak ocenił jeden z organizatorów, prof. Grzegorz Górski, wydarzenie… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-02-21_167699027610.jpg)
Chcą zapewnić wolność uczelniom. Deklaracja Toruńska podpisana
2023-02-21, 16:21Przedstawiciele dziewięciu krajów podpisali dokument nazwany Deklaracją Toruńską. Zawiera on zapisy mówiące o zapewnieniu wolności prowadzenia badań naukowych, publikowania ich wyników oraz poddawania wyników krytyce i debacie… Czytaj dalej »