Jego dziełem jest Bydgoszcz – stolica muzyki. Inauguracja Roku Andrzeja Szwalbego
Gdyby nie Andrzej Szwalbe, Bydgoszcz nie miałaby nie tylko Filharmonii, ale także Opery, Akademii Muzycznej czy Galerii Miejskiej bwa. W tym roku wielki dyrektor FP i honorowy obywatel Bydgoszczy skończyłby 100 lat!
W piątek (13 stycznia) bydgoska Filharmonia świętować będzie swoje 70-lecie, a także uroczyście rozpocznie obchody Roku Andrzeja Szwalbego. Z urodzenia warszawiak, przyjechał nad Brdę w 1946 roku. Filharmonię Pomorską zaczął prowadzić pięć lat później i był jej dyrektorem do 1991 roku, jednak sprawowanie tej funkcji było tylko małą cząstką jego szerokiej działalności. To działania Andrzeja Szwalbego sprawiły, że w Bydgoszczy powstała m.in. Filharmonia, Biuro Wystaw Artystycznych (dziś Galeria Miejska bwa), rozpoczęto budowę opery i powołano Akademią Muzyczną. – Gdy spaceruję ulicami, rozmyślam, co mógłbym dla mojego miasta zrobić – mówił w wywiadach.
Andrzeja Szwalbego dobrze pamięta Cezary Nelkowski, zastępca dyrektora Filharmonii Pomorskiej. – Przyszedłem do pracy w 1991 roku, gdy Andrzej Szwalbe nie był już urzędującym szefem FP, został wówczas dyrektorem honorowym. Ale oczywiście pojawiał się w Filharmonii, pracował, miałem okazję nieraz z nim rozmawiać – wspomina. – Była to niesamowita postać – wizjoner, kreator wielu działań w tym mieście, a przy tym człowiek niezwykle skromny. Przechodząc koło niego na ulicy, nikt by się nie spodziewał, że mija dyrektora Szwalbego. Szedł z pomiętą aktówką, w cienkiej kurtce, lekko przygarbiony, ale cały czas myślący, co by tu jeszcze zrobić, z jaką inicjatywą wystąpić, co załatwić. Myślał cały czas o przyszłości Bydgoszczy. Warszawiak z urodzenia i pierwszych lat młodości chciał zrobić Bydgoszcz miastem zdecydowanie większego wymiaru, niż była w okresie powojennym, kiedy duża część inteligencji stąd wyjechała. Chwała dla dyrektora Szwalbego, że potrafił na nowo przyciągnąć wielu znakomitych artystów. Tworząc orkiestrę myślał o zapleczu, dlatego budowano bloki – niedaleko gmachu powstał tzw. „filharmonik” i tam zamieszkali muzycy. Mądrze to wszystko było przemyślane i dawało nadzieję, że ci ludzie zwiążą się z nami na dłużej. Wówczas wielu wybitnych artystów z uczelni z Krakowa, Warszawy czy Gdańska przyjechało do Bydgoszczy i tutaj zostali, niektórzy do dziś.
Dziś kontynuatorem idei dyrektora Szwalbego jest obecny szef Filharmonii Pomorskiej – dyrektor Maciej Puto. – Sama myśl o tym mnie przytłacza, choć nie mam kompleksów. Czuję jednak absolutnie ciężar spoczywający na moich barkach, ciężar konieczności kontynuacji czy też rozwijania tego, co zapoczątkował Andrzej Szwalbe – mówi. – Trafił on w odpowiedni czas i wykorzystał to w sposób genialny. Wybudował Filharmonię, wyposażył ją, stworzył artystycznie bardzo silny ośrodek w Bydgoszczy. Kulturalna wielkość tego miasta to bezsprzecznie jego dzieło. Moją rolą jest rozwinięcie tego i utrzymanie poziomu i znaczenia kultury, która stąd emanuje na cały region.
Andrzej Szwalbe zmarł późnym wieczorem 11 listopada 2002 roku. Miał 79 lat. Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski, w uznaniu wyjątkowych zasług dla kultury polskiej nadał mu pośmiertnie Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski.
BYDGOSZCZ W ROKU ANDRZEJA SZWALBEGO
Najważniejsze daty w życiu Honorowego Dyrektora Filharmonii
1923 – 30 czerwca w Warszawie urodził się Andrzej Szwalbe
1946 – Andrzej Szwalbe przeprowadza się na stałe z Warszawy do Bydgoszczy;
1946 – żeni się z Dobrosławą Ruszkowską (w kolejnych latach rodzą się trzy córki: Krystyna Maria, Wanda Maria i Hanna Maria)
1948 – kończy studia prawnicze na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu
1948-51 – jest wykładowcą na UMK w Toruniu
1951 – obejmuje funkcję dyrektora Filharmonii Pomorskiej
1953 – z jego inicjatywy Filharmonia zostaje upaństwowiona
1958 – inauguruje otwarcie gmachu Filharmonii Pomorskiej
1959 – zakłada Bydgoskie Towarzystwo Naukowe
1961 – inicjuje serię wydawniczą „Z dziejów muzyki polskiej” na Pomorzu
1962 – zakłada orkiestrę Capella Bydgostiensis
1966 – inicjuje międzynarodowe Festiwale i Kongresy Muzykologiczne „Musica Antiqua Europae Orientalis”, a razem z nimi serię wydawniczą „Monumenta MAEO”
1969 – inicjuje budowę bydgoskiej opery
1970 – buduje Biuro Wystaw Artystycznych
1974 – doprowadza do powstania w Bydgoszczy filii łódzkiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej
1979 – powstaje samodzielna Wyższa Szkoła Muzyczna w Bydgoszczy, dziś Akademia Muzyczna
1980 - występuje z ideą przywrócenia blasku oraz funkcji kulturotwórczych pałacom w Ostromecku i Lubostroniu
1991 – dyrektor przechodzi na emeryturę, ale do końca życia pozostaje niezwykle aktywny w sprawach ważnych dla miasta i jego kultury
1993 – nadanie Andrzejowi Szwalbemu tytułu Honorowego Obywatela Bydgoszczy, a wcześniej – Honorowego Dyrektora Filharmonii
2002 – 11 listopada wieczorem Andrzej Szwalbe umiera; 18 listopada na cmentarzu Najświętszego Serca Pana Jezusa żegnają go bydgoszczanie
2003 - odsłonięcie tablicy pamięci na kamienicy przy ulicy Dworcowej 75, w której mieszkał Szwalbe
2007 – odsłonięcie pomnika Andrzeja Szwalbego z brązu, autorstwa Michała Kubiaka przed gmachem Filharmonii Pomorskiej
2007 - nadanie imienia Andrzeja Szwalbego Zespołowi Szkół nr 28 w Bydgoszczy
2022 – uchwalenie przez Radę Miasta Bydgoskiego Roku Andrzeja Szwalbego 2023 - w 100 lecie urodzin, z inicjatywy Filharmonii Pomorskiej
KONCERT NA 70-LECIE FILHARMONII POMORSKIEJ
I INAUGURACJĘ ROKU SZWALBEGO W BYDGOSZCZY
Odbędzie się w piątek (13 stycznia) o godz. 19:00 w Filharmonii. Wystąpią: Jakub Kuszlik – fortepian oraz Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej pod dyrekcją Mykoły Diadiury. W repertuarze znajdą się: Mała suita na orkiestrę symfoniczną Witolda Lutosławskiego, Koncert fortepianowy a-moll op. 17 Ignacego Jana Paderewskiego oraz IV Symfonia „Tansman Epizody” Henryka Mikołaja Góreckiego. Koncert zainauguruje „Fanfara” Oskara Hrankowskiego, laureata I nagrody Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego zorganizowanego przez FP. W sprzedaży są jeszcze ostatnie bilety na ten koncert.
Mecenasem Filharmonii jest Enea.
Zobacz także
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-06-07_168609226710.jpg)
Andrzej Szwalbe ukochał Ostromecko. Przyszli muzycy świętowali tu jego urodziny
2023-06-07, 06:45Studenci i wykładowcy Wydziału Edukacji Muzycznej UKW uczcili 100-lecie urodzin Andrzeja Szwalbego, pierwszego dyrektora bydgoskiej filharmonii, w miejscu dla niego szczególnym - Pałacach w Ostromecku. W programie wyjazdu znalazły się… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-05-05_168328141810.jpg)
Młodzi instrumentaliści grają w Ostromecku. Konkurs im. Andrzeja Szwalbego
2023-05-05, 15:4822 osoby zakwalifikowane zostały do drugiego etapu wojewódzkiego konkursu dla młodych instrumentalistów „Instrumental Arts” im. Andrzeja Szwalbego. Przesłuchania odbędzie się w sobotę (6 maja). Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-03-28_168002163210.jpg)
Laury Szwalbego i Rejewskiego przyznane! Za zasługi na niwie medycznej i muzycznej
2023-03-28, 19:00Dyrektor bydgoskiego Centrum Onkologii, profesor Janusz Kowalewski i jeden z najlepszych polskich pianistów młodego pokolenia Adam Kośmieja to laureaci tegorocznych Laurów - Andrzeja Szwalbego i Mariana Rejewskiego - poinformował bydgoski… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-03-15_167888129110.jpg)
Rok Andrzeja Szwalbego w Bydgoszczy: Uroczysta Msza św. w intencji dyrektora
2023-03-16, 07:15Muzyka w wykonaniu artystów Filharmonii Pomorskiej, Akademii Muzycznej i szkoły muzycznej w Bydgoszczy zabrzmi podczas Mszy św. w intencji pokoju duszy śp. Andrzeja Szwalbego. Odprawi ją biskup bydgoski Krzysztof Włodarczyk - w sobotę… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-02-17_167666401410.jpg)
Adam Kośmieja i różne oblicza minimalizmu w muzyce. Koncert w Ostromecku
2023-02-19, 09:01Rok Andrzeja Szwalbego świętowany jest nie tylko w Bydgoszczy! Część wydarzeń w setną rocznicę urodzin wieloletniego dyrektora Filharmonii Pomorskiej i wielkiego wizjonera odbędzie się w Zespole Pałacowo-Parkowym w Ostromecku, tak… Czytaj dalej »
Luty
2023-02-10, 00:35W gościnnym radiowym „Salonie klasycznym” relacja z koncertowego podsumowania autorskiego projektu Filharmonii Pomorskiej pod hasłem „Orchestra4Young”. Autorką idei i realizatorką pojektu jest Beata Bobińska. Spotkaliśmy się… Czytaj dalej »
Archiwum audycji
2023-01-27, 01:54Muzykolog, wieloletnia dyrektor Filharmonii Pomorskiej im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy. „... dyrektor Andrzej Szwalbe sobie mnie wymyślił. Odnalazł mnie w Warszawie, no i tak to się zaczęło (...) potrzebował kogoś… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-01-23_167449205610.jpg)
Koncerty raz w miesiącu. Rok Szwalbego zainaugurowany w Ostromecku
2023-01-23, 17:30W ramach obchodów Roku Andrzeja Szwalbego co miesiąc będą się odbywały koncerty młodych i już znanych polskich pianistów w Pałacu Nowym w Ostromecku. Podczas pierwszego w minioną niedzielę wystąpił pianista jazzowy Łukasz O… Czytaj dalej »
![](public/info/2023/thumb_480_0/2023-01-14_167369857520.jpg)
Odznaczenia i urodzinowy koncert. Filharmonia świętowała 70-lecie! [zdjęcia]
2023-01-14, 12:53Muzyka wielkich polskich kompozytorów w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej FP oraz Jakuba Kuszlika w roli solisty zabrzmiała w piątek (13 stycznia) wieczorem w bydgoskiej filharmonii, podczas koncertu z okazji 70 lat istnienia instytucji… Czytaj dalej »
wielki dyrektor
Filharmonii Pomorskiej
skończyłby 100 lat!