Jak pachnie „Dama z gronostajem"? Naukowcy tworzą bibliotekę zapachów zabytków!

2021-12-29, 10:21  PAP/Redakcja
Dama z Portret damy z gronostajem, Leonardo da Vinci / Źródło: Wikimedia Commons / Domena publiczna

Dama z Portret damy z gronostajem, Leonardo da Vinci / Źródło: Wikimedia Commons / Domena publiczna

Krakowscy i lublańscy naukowcy, we współpracy z muzealnikami, przygotowują się do prac nad Odotheką, czyli pierwszą na świecie biblioteką zapachów zabytków. To niezwykłe miejsce ma powstać do końca 2024 r.

- To będzie biblioteka wiedzy o zapachu zabytku, z uwzględnieniem kontekstu historycznego. Będzie to taki zbiór receptur, przepisów na odwzorowanie zapachu danego obiektu. Dowiemy się, jakie związki chemiczne trzeba zmieszać, aby uzyskać konkretny zapach. Ale nie będzie flakoników, które można otworzyć, by powąchać zabytek - wyjaśnił koordynator projektu. Opisy zapachów wraz z recepturą mają być publicznie udostępnione w formie online, ale i papierowej.

W badaniach, które ruszą po zakupie odpowiedniej aparatury, każda ze stron wykorzysta co najmniej pięć zabytków z różnych okresów, wykonane w różnych technikach. W Polsce będzie to m.in. „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci, przechowywana w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Zespół słoweński zbada zaś m.in. zapach tabakiery swojego wieszcza narodowego Franca Preserena, autora m.in. słów hymnu narodowego tego państwa.

Jak bada się zapach? Naukowiec z UEK tak opisał ten proces:

- Do tzw. rurek sorpcyjnych, czyli stalowych rurek z wkładem wyłapującym związki zapachowe, pobieramy powietrze w otoczeniu obiektu. Następnie transportujemy rurki z wyłapanymi zapachami do laboratorium w naszym uniwersytecie i w urządzeniu nazywanym chromatograf gazowy, rozdzielamy mieszaninę związków lotnych składających się na zapach, uzyskując poszczególne, pojedyncze związki. Następnie rozdzielone związki trafiają do spektrometru mas, czyli kolejnego urządzenia, podłączonego do tego pierwszego, który pozwala nam zdefiniować, jaki zestaw związków chemicznych składa się na badany zapach.

Zdaniem naukowców w dalszej perspektywie czasu projekt mógłby być rozszerzony o inne kraje. Dzięki recepturom powstawałyby wonie np. obiektów zamkniętych - tak jak „Dama z gronostajem” - w gablotach. Zapach rozpylany przy zabytku byłby dodatkową atrakcją m.in. dla osób niewidomych.

Projekt polsko-słoweński realizują Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie, oraz Wydział Chemii i Technologii Chemicznej Uniwersytetu w Lublanie i Muzeum Narodowe Słowenii.

W styczniu naukowcy spotkają się z muzealnikami, konserwatorami i historykami, aby porozmawiać o szczegółach.

- Na tym etapie jesteśmy przed zakupem specjalistycznych urządzeń do badania zapachu” - powiedział koordynator projektu po stronie polskiej dr hab. Tomasz Sawoszczuk z Uniwersytetu Ekonomicznego (UEK).

Koszt zakupu takiej aparatury to ponad 1,2 mln zł. Łącznie Polacy otrzymali na realizację projektu prawie 2,5 mln zł z Narodowego Centrum Nauki. Badania Słoweńców finansuje Slovenian Research Agency.


Więcej: TUTAJ

Kraj i świat

600 - letnia historia polskich Tatarów przechodzi z gablot, do Internetu

600 - letnia historia polskich Tatarów przechodzi z gablot, do Internetu

2022-02-12, 14:27
Raport epidemiczny Ministerstwa Zdrowia. Kujawy i Pomorze na trzecim miejscu

Raport epidemiczny Ministerstwa Zdrowia. Kujawy i Pomorze na trzecim miejscu

2022-02-12, 11:12
Prezydent Duda: kraje Zachodu jednomyślne i solidarne z Ukrainą

Prezydent Duda: kraje Zachodu jednomyślne i solidarne z Ukrainą

2022-02-11, 20:27
Premier Morawiecki odwołał wiceministra finansów Jana Sarnowskiego

Premier Morawiecki odwołał wiceministra finansów Jana Sarnowskiego

2022-02-11, 13:49
Kujawsko-Pomorskie na trzecim miejscu w liczbie nowych zakażeń

Kujawsko-Pomorskie na trzecim miejscu w liczbie nowych zakażeń

2022-02-11, 10:50
Premier: świadczenia emerytalne wzrosną od 1 marca o 7 procent

Premier: świadczenia emerytalne wzrosną od 1 marca o 7 procent

2022-02-11, 09:55
Prezydent Joe Biden apeluje, by obywatele USA bezzwłocznie wyjechali z Ukrainy

Prezydent Joe Biden apeluje, by obywatele USA bezzwłocznie wyjechali z Ukrainy

2022-02-11, 09:39
Ten numer ratuje życie. Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112 [wideo]

Ten numer ratuje życie. Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112 [wideo]

2022-02-11, 08:46
Od piątku łatwiejszy wjazd do Wielkiej Brytanii dla zaszczepionych i niezaszczepionych

Od piątku łatwiejszy wjazd do Wielkiej Brytanii dla zaszczepionych i niezaszczepionych

2022-02-11, 07:45
Morawiecki i Johnson: Polska i Wielka Brytania stoją po stronie pokoju i bezpieczeństwa

Morawiecki i Johnson: Polska i Wielka Brytania stoją po stronie pokoju i bezpieczeństwa

2022-02-10, 18:00
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę