Prof. Zybertowicz: Wojna polityczna w Polsce to spór o rozumienie racji stanu [rozmowa]
- Najgłębszą osią sporu w Polsce jest różnica pomiędzy tymi, którzy chcą zachowania pełnej suwerenności i tożsamości narodowej, a tymi, którzy chcą pełnej federacji w ramach Unii Europejskiej - uważa socjolog i doradca prezydenta Andrzeja Dudy, prof. Andrzej Zybertowicz, który był dziś gościem Rozmowy Dnia w Polskim Radiu PiK.
Michał Jędryka: Prezydent Andrzej Duda wrócił ze Stanów Zjednoczonych, jego wizytę na pewno można określić jako pewien sukces. Można jednak zapytać, czy to jest sukces wizerunkowy, bo padło mnóstwo sloganów, że Ameryka kocha Polskę, że jest prawdziwa przyjaźń między prezydentami, a Internet obiegło zdjęcie, na którym Andrzej Duda siedzi, a Donald Trump stoi. Ale czy w kategoriach dobra państwa jest to rzeczywiście sukces Polski?
Prof. Andrzej Zybertowicz: Ja bym się zatrzymał przez chwilę przy zdjęciu prezydentów – bo pokazuje, że zrobili sobie pewien żart. Nie tylko pokazali dystans do siebie, odwracając proporcje, ale zrobili też sobie żart z amatorów, analityków, naiwnych, a czasami działających w złej wierze komentatorów, którzy są skłonni, żeby sprowadzać wszystko w polityce, co jest dostrzegalne do symboli, do tego tylko, co jest widoczne.
Z jednej strony oczywiście sukcesy wizerunkowe i symbole wpływają na emocje społeczne, choć doraźnie. Z drugiej strony - kluczowe decyzje są podejmowane, zarówno podczas przygotowań do wizyty, jak i w czasie spotkań, które nie są filmowane. Jako doradca już drugiego prezydenta, wcześniej doradca premiera Jarosława Kaczyńskiego wiem, że prawie nigdy opinia publiczna nie jest zaznajamiana z całą treścią uzgodnień. Często, gdy głowy państwa rozmawiają ze sobą w cztery oczy, przy obecności tylko tłumaczy albo w wąskim gronie doradców, są uzgadniane sprawy bardzo subtelne, dotyczące przedsięwzięć realizowanych przez oba kraje, o których opinia publiczna dowiaduje się po latach z pamiętników. I ekscytowanie się zdjęciami zostało właśnie w sposób ironiczny podsumowane przez to odwrócone zdjęcie. (...)
Kampania wyborcza dobiega końca. Co jest i będzie w tej drugiej turze - Pana zdaniem - zasadniczą osią sporu?
- Jako socjolog wolałbym, żeby kampania była wykorzystana w celu wspólnego, pogłębionego dyskutowania o najważniejszych wyzwaniach rozwojowych, ale niestety dynamika dzisiejszego świata - gdzie jesteśmy przeciążeni informacjami - powoduje, że informacje nie emocjonujące, niedostatecznie atrakcyjne dla naszej przeciążonej percepcji, nie przebijają się. Trzeba więc spodziewać się, że niestety oba sztaby będą próbowały mobilizować swoich zwolenników, przywołując różne motywy. Trzeba liczyć się z tym, że obie strony będą sobie zarzucały pewne rzeczy – kluczowe jest to, żeby te zarzuty były oparte na faktach, na informacjach prawdziwych, a nie wyobrażeniach. Więcej nie chciałbym mówić, bo to jest element taktyki sztabów wyborczych.
Co jest Pana zdaniem zasadniczą osią sporu dzielącego Polaków na dwa wrogie obozy? To, że te obozy się nienawidzą to widać, ale co jest najgłębszym powodem tej wojny?
- Moja hipoteza jest taka, że w tle jest to, o czym się w dyskusji nie mówi - czyli rozumienie racji stanu. Czy racja stanu, czy największy interes Polski i Polaków polega na tym, żebyśmy umacniali naszą tożsamość pamiętając, że Polska istnieje ponad tysiąc lat, Unia lat kilkadziesiąt i w niestabilnym świecie potrzebujemy nie tylko silnego organizmu państwowego, ale i silnej tożsamość opartej na korzeniach naszej przeszłości? Czy też mamy włączyć się do pewnej wizji odgórnej integracji europejskiej, słuchać sugestii z Berlina, Paryża i Brukseli?
Sądzę, że ta najgłębsza oś podziału nie jest artykułowana przez przedstawicieli opozycji, ale wielu Polaków to czuje. Wielu Polaków – zwłaszcza młodego pokolenia - jest jakby zjednanych przez wizję kosmopolityczną, która jest - moim zdaniem - nierealistyczną pułapką dla ludzkiej mentalności. Inna część Polaków – ci, którzy sympatyzują ze środowiskiem dobrej zmiany uważają, że rozwój Polski może polegać na łączeniu tradycji i nowoczesności, przy założeniu, że kluczowe decyzje o naszym rozwoju mają być podejmowane w Warszawie. Myślę, że to jest ta najgłębsza warstwa, ale ona w rozmaitych emocjonujących starciach przejawia się w postaci zmistyfikowanej. (…)
Posłuchaj całej „Rozmowy Dnia"
Zobacz także
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-28_159335070011.jpg)
W Żninie głosowanie bez problemów. Więcej osób w lokalu tylko po mszy
2020-06-28, 15:15Płynnie, bez incydentów i kolejek - tak wybory przebiegają w Żninie. Jedyne, i to krótkie, kolejki ustawiały się przed otwarciem lokali wyborczych. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-28_159334236310.jpg)
Maseczki, płyn dezynfekujący, dystans - takich wyborów jeszcze nie było
2020-06-28, 14:04- Trzeba zagłosować na swojego kandydata, to nasz obowiązek - mówią mieszkańcy Małej Nieszawki pod Toruniem. W lokalu - podobnie jak w całym kraju - obowiązują specjalne zabezpieczenia sanitarne. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-28_159335421610.jpg)
Państwowa Komisja Wyborcza: frekwencja na godzinę 12.00, jaka w naszym regionie?
2020-06-28, 13:55Państwowa Komisja Wyborcza poinformowała o frekwencji w trwających od 7:00 wyborach prezydenckich. Na godzinę 12:00 (czyli po 5 godzinach głosowania) wynosi ona w skali kraju 24,08%. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-28_159333760810.jpg)
Pijany przewodniczący jednej z komisji w Toruniu. Został wykluczony
2020-06-28, 11:47Przewodniczący Obwodowej Komisji Wyborczej numer 100 w Toruniu podjął czynności wyborcze w stanie nietrzeźwości, wykluczono go ze składu komisji; to zdarzenie nie miało wpływu na rozpoczęcie i przebieg głosowania - powiedział w… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-27_159324723510.jpg)
Wybory prezydenckie: głosowanie w reżimie sanitarnym; ważny głos - jeden znak X [wideo]
2020-06-28, 06:00W niedzielę w lokalu wyborczym otrzymamy kartę do głosowania z nazwiskami jedenastu kandydatów na prezydenta. Aby oddać ważny głos należy postawić znak X w kratce przy nazwisku tylko jednego kandydata. Lokale wyborcze będą otwarte… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-26_159319331410.jpg)
Prawo i Sprawiedliwość na finiszu kampanii - To było dobre pięć lat dla Polski
2020-06-26, 22:10- Niedzielne głosowanie będzie wyborem między dalszym rozwojem, a stagnacją - przekonywali politycy i działacze PiS w Bydgoszczy. Na Wyspie Młyńskiej podsumowali kampanię wyborczą. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-26_159319382410.jpg)
Lewica apeluje, by oddać głos na Biedronia, a przede wszystkim, iść na wybory
2020-06-26, 21:00Lewica w Bydgoszczy podsumowała kampanię wyborczą. Na Wyspie Młyńskiej jej działacze zachęcali do udziału w niedzielnym głosowaniu. Przekonywali, że Robert Biedroń to najlepszy kandydat na prezydenta. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-26_159317103410.jpg)
Regionalni działacze PO do ostatniej chwili promują Rafała Trzaskowskiego
2020-06-26, 20:15- To są najważniejsze wybory od 1989 - roku - podkreśla poseł Tomasz Lenz, szef PO w regionie. Do głosowania na Rafała Trzaskowskiego przekonywali w Toruniu - na finiszu kampanii wyborczej - działacze Koalicji Obywatelskiej. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-25_159301277010.jpg)
Gmina z najwyższą frekwencją dostanie nagrodę: 10 tys. zł na zabawę
2020-06-25, 08:05Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz chce zmobilizować mieszkańców do pójścia na wybory. Gmina, która w najbliższych wyborach prezydenckich odnotuje najwyższą frekwencję, otrzyma 10 tys. zł na organizację wydarzenia o charakterze… Czytaj dalej »