Prof. Zybertowicz: Wojna polityczna w Polsce to spór o rozumienie racji stanu [rozmowa]
- Najgłębszą osią sporu w Polsce jest różnica pomiędzy tymi, którzy chcą zachowania pełnej suwerenności i tożsamości narodowej, a tymi, którzy chcą pełnej federacji w ramach Unii Europejskiej - uważa socjolog i doradca prezydenta Andrzeja Dudy, prof. Andrzej Zybertowicz, który był dziś gościem Rozmowy Dnia w Polskim Radiu PiK.
Michał Jędryka: Prezydent Andrzej Duda wrócił ze Stanów Zjednoczonych, jego wizytę na pewno można określić jako pewien sukces. Można jednak zapytać, czy to jest sukces wizerunkowy, bo padło mnóstwo sloganów, że Ameryka kocha Polskę, że jest prawdziwa przyjaźń między prezydentami, a Internet obiegło zdjęcie, na którym Andrzej Duda siedzi, a Donald Trump stoi. Ale czy w kategoriach dobra państwa jest to rzeczywiście sukces Polski?
Prof. Andrzej Zybertowicz: Ja bym się zatrzymał przez chwilę przy zdjęciu prezydentów – bo pokazuje, że zrobili sobie pewien żart. Nie tylko pokazali dystans do siebie, odwracając proporcje, ale zrobili też sobie żart z amatorów, analityków, naiwnych, a czasami działających w złej wierze komentatorów, którzy są skłonni, żeby sprowadzać wszystko w polityce, co jest dostrzegalne do symboli, do tego tylko, co jest widoczne.
Z jednej strony oczywiście sukcesy wizerunkowe i symbole wpływają na emocje społeczne, choć doraźnie. Z drugiej strony - kluczowe decyzje są podejmowane, zarówno podczas przygotowań do wizyty, jak i w czasie spotkań, które nie są filmowane. Jako doradca już drugiego prezydenta, wcześniej doradca premiera Jarosława Kaczyńskiego wiem, że prawie nigdy opinia publiczna nie jest zaznajamiana z całą treścią uzgodnień. Często, gdy głowy państwa rozmawiają ze sobą w cztery oczy, przy obecności tylko tłumaczy albo w wąskim gronie doradców, są uzgadniane sprawy bardzo subtelne, dotyczące przedsięwzięć realizowanych przez oba kraje, o których opinia publiczna dowiaduje się po latach z pamiętników. I ekscytowanie się zdjęciami zostało właśnie w sposób ironiczny podsumowane przez to odwrócone zdjęcie. (...)
Kampania wyborcza dobiega końca. Co jest i będzie w tej drugiej turze - Pana zdaniem - zasadniczą osią sporu?
- Jako socjolog wolałbym, żeby kampania była wykorzystana w celu wspólnego, pogłębionego dyskutowania o najważniejszych wyzwaniach rozwojowych, ale niestety dynamika dzisiejszego świata - gdzie jesteśmy przeciążeni informacjami - powoduje, że informacje nie emocjonujące, niedostatecznie atrakcyjne dla naszej przeciążonej percepcji, nie przebijają się. Trzeba więc spodziewać się, że niestety oba sztaby będą próbowały mobilizować swoich zwolenników, przywołując różne motywy. Trzeba liczyć się z tym, że obie strony będą sobie zarzucały pewne rzeczy – kluczowe jest to, żeby te zarzuty były oparte na faktach, na informacjach prawdziwych, a nie wyobrażeniach. Więcej nie chciałbym mówić, bo to jest element taktyki sztabów wyborczych.
Co jest Pana zdaniem zasadniczą osią sporu dzielącego Polaków na dwa wrogie obozy? To, że te obozy się nienawidzą to widać, ale co jest najgłębszym powodem tej wojny?
- Moja hipoteza jest taka, że w tle jest to, o czym się w dyskusji nie mówi - czyli rozumienie racji stanu. Czy racja stanu, czy największy interes Polski i Polaków polega na tym, żebyśmy umacniali naszą tożsamość pamiętając, że Polska istnieje ponad tysiąc lat, Unia lat kilkadziesiąt i w niestabilnym świecie potrzebujemy nie tylko silnego organizmu państwowego, ale i silnej tożsamość opartej na korzeniach naszej przeszłości? Czy też mamy włączyć się do pewnej wizji odgórnej integracji europejskiej, słuchać sugestii z Berlina, Paryża i Brukseli?
Sądzę, że ta najgłębsza oś podziału nie jest artykułowana przez przedstawicieli opozycji, ale wielu Polaków to czuje. Wielu Polaków – zwłaszcza młodego pokolenia - jest jakby zjednanych przez wizję kosmopolityczną, która jest - moim zdaniem - nierealistyczną pułapką dla ludzkiej mentalności. Inna część Polaków – ci, którzy sympatyzują ze środowiskiem dobrej zmiany uważają, że rozwój Polski może polegać na łączeniu tradycji i nowoczesności, przy założeniu, że kluczowe decyzje o naszym rozwoju mają być podejmowane w Warszawie. Myślę, że to jest ta najgłębsza warstwa, ale ona w rozmaitych emocjonujących starciach przejawia się w postaci zmistyfikowanej. (…)
Posłuchaj całej „Rozmowy Dnia"
Zobacz także
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-24_159302294720.jpg)
Posłanka Scheuring-Wielgus: Robert Biedroń jedynym lewicowym kandydatem
2020-06-24, 20:23- Wyborcy Lewicy zdecydują, kto zostanie prezydentem Polski - mówiła toruńska posłanka Joanna Scheuring-Wielgus, podsumowując kampanię wyborczą Roberta Biedronia. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-24_159301993410.jpg)
Krzysztof Bosak: prezydent nie ma obowiązku konsultowania zagranicznych wyjazdów
2020-06-24, 17:02- Skorelowanie wizyty prezydenta Andrzeja Dudy w Białym Domu z finałem kampanii wyborczej jest elementem tej kampanii - powiedział w środę w Inowrocławiu Krzysztof Bosak. Zastrzegł jednak, że nie ma zamiaru potępiać negocjowania… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-24_159300504510.jpg)
Borys Budka w Toruniu: Wizyta prezydenta Dudy w USA budzi kontrowersje
2020-06-24, 15:25- Prezydent Andrzej Duda nie powinien poza granicami Polski podejmować wiążących zobowiązań, które mogłyby godzić w nasze sojusze w ramach NATO czy UE — powiedział w środę w Toruniu lider PO Borys Budka. Dodał, że takie decyzje… Czytaj dalej »
![](../public/info/2020/thumb_480_0/2020-03-04_158332462810.jpg)
Zażalenie komitetu wyborczego Andrzeja Dudy ws. słów Trzaskowskiego prawomocnie oddalone
2020-06-24, 12:45Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił w środę zażalenie na poniedziałkowe orzeczenie sądu okręgowego ws. słów kandydata KO na prezydenta Rafała Trzaskowskiego - poinformował sąd. Oznacza to, że pozew wyborczy komitetu Andrzeja Dudy… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-23_159293296611.jpg)
O ojcostwie, budżecie i wyborach mówił w Bydgoszczy Krzysztof Bosak
2020-06-23, 20:10Zapełniony - głównie młodymi ludźmi - amfiteatr przy ulicy Mostowej w Bydgoszczy powitał kandydata na prezydenta Krzysztofa Bosaka. Przedstawiciel Konfederacji apelował do rządu o pomoc Polakom za granicą, którzy mają, jak twierdzi… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-22_159284803110.jpg)
Sasin: prezydentura konfrontacyjna wobec rządu byłaby zgubna dla Polski i Polaków
2020-06-22, 20:58Prezydentura nastawiona konfrontacyjnie do rządu, byłaby dla Polski i Polaków czymś zdecydowanie zgubnym, biorąc pod uwagę wielkie wyzwania, jakie stoją przed naszym krajem - ocenił w poniedziałek wicepremier, minister aktywów państwowych… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-22_159283554910.jpg)
Premier w Bydgoszczy: wszystkie inwestycje są możliwe dzięki współpracy prezydenta z rządem
2020-06-22, 15:54Wszystkie inwestycje są tutaj możliwe, jeżeli będzie kontynuacja dobrej, bezproblemowej współpracy prezydenta z rządem - powiedział w poniedziałek na spotkaniu z mieszkańcami Bydgoszczy premier Mateusz Morawiecki. Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-22_159281696310.jpg)
Politolog z UMK o finale kampanii: To będzie walka do ostatniej minuty
2020-06-22, 11:09- Szalę zwycięstwa na stronę prezydenta Andrzeja Dudy może przechylić wizyta w Stanach Zjednoczonych i spotkanie z Donaldem Trumpem - tak o finiszu kampanii wyborczej mówił w Rozmowie Dnia dr Patryk Tomaszewski. Zdaniem politologa z… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-21_159276607610.jpg)
Wicepremier Emilewicz w Inowrocławiu: Ważne, by za tydzień wszyscy poszli na wybory
2020-06-21, 21:00- Wybory to święto demokracji. Ważne, abyśmy wszyscy w nich uczestniczyli i wrzucili kartkę z dobrym nazwiskiem - powiedziała w niedzielę w Inowrocławiu wicepremier i minister rozwoju Jadwiga Emilewicz. Dodała, że tylko prezydent… Czytaj dalej »
![](public/info/2020/thumb_480_0/2020-06-21_159276664010.jpg)
Wiceminister Nowicki w regionie: Nie ma lepszego prezydenta od Andrzeja Dudy
2020-06-21, 17:06- Andrzej Duda jest najlepszym prezydentem od 1989 roku - mówił w Toruniu wiceminister rozwoju Robert Nowicki. Czytaj dalej »